Wendepunkt: 5 romans over historische kantelpunten

Nu Viktor Orbán na zestien jaar premierschap plaats zal maken voor de 45-jarige Péter Magyar, lijkt het erop dat Hongarije aan de vooravond van een grote omwenteling staat. Magyar mag dan als conservatieve populist niet de volmaakte Orbán-tegenpool zijn die sommigen van hem pogen te maken; wel wil hij Hongaarse banden met Rusland breken, heeft hij gezegd dat Orbáns ‘poppen’ zo snel mogelijk moeten opstappen, en wil hij de relatie met de Europese Unie verbeteren. Wat gebeurt er tijdens zo’n Wendepunkt met een samenleving, hoe beïnvloedt het individuele levens, wat maakt een politieke gebeurtenis tot een moment waar nog generaties lering uit zullen trekken? We tippen vandaag vijf romans die zich afspelen tegen de achtergrond van historische kantelpunten.

Thema

Verplichte Kost

Tags

Boektips

Word ILFU Member en kijk al onze programma's online terug

Nu de eerste maand gratis

Jenny Erpenbeck - Kairos (2024, vertaald door Elly Schippers)

Erpenbeck was was tweeëntwintig jaar oud toen de Muur viel en heeft altijd ambivalente gevoelens gehouden over de implosie van de DDR. In Kairos doet ze verslag van een ontrafelende liefdesrelatie tegen de achtergrond van het ineenstortende socialisme in Oost-Berlijn. Het verhaal volgt de jonge studente Katharina en de 34 jaar oudere, getrouwde schrijver en radiomaker Hans die elkaar per toeval ontmoeten in de bus. Wat volgt is een intense liefdesrelatie die verre van gelijkwaardig is. Erpenbeck trekt door haar boek subtiele paralellen tussen het gemis van een geliefde en een land, en biedt ruimte  voor de verwerking van verlies dat volgens velen niet betreurd zou mogen worden.

Lea Ypi - Vrij (2021, vertaald door Luud Dorresteyn)

Ypi groeide op in het geïsoleerde Albanië, waar tijdens haar jeugd communistische idealen de plaats van religie innamen, en waar ze als kind leerde geloven in saamhorigheid en gelijkheid – totdat het communistische regime instort. In Vrij maakt de auteur invoelbaar hoe het is om op te groeien tijdens een enorme politieke omwenteling die vrijheid had moeten brengen voor het volk en hoe dat niet een rechtlijnig proces is. Want terwijl verkiezingen, kledingkeuze en religie weliswaar worden vrijgegeven, sluiten fabrieken, verdwijnen banen en gaat het land failliet.

Paul Lynch - Lied van de profeet (2024, vertaald door Lidwien Biekmann)

In de meeste gevallen is een politieke omwenteling niet zo zichtbaar als het vallen van een muur. Als je goed oplet zie je misschien de signalen, maar meestal – en daarin schuilt ook direct het gevaar – worden vrijheden niet in een keer afgepakt of teruggegeven. Zo laat Paul Lynch in Lied van de profeet zien hoe een land langzaam wordt opgeslokt door een onderdrukkend regime, zo langzaam dat je het bijna niet doorhebt, totdat het land blijvend veranderd is.

Ibtisam Azem - Het boek van de verdwijning (2026, vertaald door Djûke Poppinga)

De Arabisch-Israëlische oorlog van 1948 in navolging van de uitroeping van de onafhankelijke staat Israël vormt een absoluut keerpunt in het leven van alle Palestijnen. Tijdens de Nakba werden de grootouders van auteur Ibtisam Azem, net als meer dan 750.000 anderen gewelddadig van huis verdreven. In haar roman Het boek van de verdwijning zet Azem fictie in om de vraag te stellen: wat als alle Palestijnen van de een op de andere dag zouden verdwijnen? Een gedachte-experiment dat angstaanjagend genoeg twaalf jaar na publicatie langzaam uit het hokje dystopie lijkt te glippen.

Waguih Ghali - Bier in de Snookerclub (2023, vertaald door Paul Heijman)

Bier in de snookerclub is een scherpe en komische cultklassieker over de Egyptische revolutie van de jaren 50. Koning Faroek is van de troon gestoten en heeft plaats moeten maken voor president Nasser. Zijn beloften van vrijheid en land voor de armen zijn echter op niets uitgelopen. Ram en Font, studenten die hun studie hebben verwaarloosd om mee te kunnen doen aan demonstraties gericht tegen de monarchie en de Engelsen, zitten nu vooral in de snookerclub van Jamil waar ze de tijd slijten met het drinken van een pittig mengsel van bier, wodka en whiskey. Ghali biedt een ander perpectief op het wendepunkt: wat als beloften niet waargemaakt worden en er eigenlijk helemaal niet zoveel verandert?