Ben je momenteel bezig met een creatief project waar je enthousiast over bent?
Ik ben een nieuwe roman aan het schrijven. Daar heb ik door het succes van Rouwdouwers heel 2026 voor kunnen nemen. Het voelt als een enorme luxe om er niet veel naast te hoeven doen.
Rouwdouwers (2024) kent inmiddels maar liefst acht drukken. Hoe is het om tijdens het schrijven van een nieuwe roman ook nog steeds bezig te zijn met je debuut?
Dat is soms best lastig. Hoewel het niet echt invloed heeft op mijn schrijfproces, word ik wel steeds weer teruggeworpen op Rouwdouwers en groeit mijn tegenzin wel om het over dat verhaal te hebben. Ik word überhaupt liever niet in de rol van ‘auteur die het werk verklaart’ geplaatst. Ik vind dat het werk voor zichzelf moet spreken. Tegelijkertijd heeft het succes me de ruimte gegeven om met zoveel aandacht aan dit tweede boek te werken.
Waar is dit verhaal voor jou mee begonnen?
Ik was gefascineerd door het feit dat als mensen vallen op straat, ze zich daar zo ontzettend over lijken te schamen. Ze willen dat alles zo snel mogelijk weer normaal is, hopen dat niemand het heeft gezien en willen al helemaal geen hulp. Dat vond ik een vertederend en schrijnend gegeven. Wat is die schaamte? Het is alsof je het gevoel hebt dat je een soort sociale fout begaat, alsof er bepaalde regels zijn in het openbaar en je die hebt gebroken door te vallen.
We weten betrekkelijk weinig over de hoofdpersonage in ‘Wreed’. Hij is chronisch ziek en woont al zijn hele volwassen leven op dezelfde plek. Net genoeg om te weten dat zijn belevingswereld waarschijnlijk vrij klein is. Weet jij als schrijver meer over je personages dan de lezer?
In dit geval is dat denk ik niet zo. Bij dit verhaal ontstond eerst het idee om te schrijven over het observeren en pas later ben ik gaan nadenken welk personage daar bij kon horen. Ik weet dus niet veel meer dan de lezer, maar ik begrijp wel wat er in hem omgaat en dat heb ik niet allemaal in het verhaal verwerkt.
Hoe verhoudt dit hoofdpersonage zich tot die schaamte om te vallen?
Hij is iemand die zich zo’n incident op een vrij letterlijke manier niet kan voorstellen. Als hij dit zou meemaken zou dat direct hele ernstige gevolgen hebben. Dat creëert al een soort afstand. Ik vond het interessant om met hem te onderzoeken wat mensen doen als ze iets meemaken wat ze niet kunnen verklaren. Ik heb het idee dat mensen in dat soort gevallen vrij snel een entiteit toekennen aan iets, en deze bovendien antropomorfiseren: er menselijke emoties en beweegredenen aan toekennen. Wat er gebeurt, wordt gekenmerkt als "wreed", als iets wat wreed kan handelen. Terwijl de entiteit, als daar al sprake van is, misschien wel handelt op een manier die menselijk begrip te boven gaat. Het is voor mensen vrijwel onmogelijk om onze eigen belevingswereld niet op het onbekende te projecteren. Dat is denk ik wel een doorlopende fascinatie in mijn werk. Deze hoofdpersoon kijkt vanuit een raam naar iets onverklaarbaars op straat en krijgt alsnog het idee dat hij er, meer dan alleen toeschouwer, ook echt onderdeel van is.
Wat brengt het korte verhaal jou?
In een kort verhaal kan je iets kleins nemen, zoals mijn fascinatie voor dat vallen in het openbaar, en er helemaal induiken. Het is leuk dat het klein mag blijven in een kort verhaal, en dat je dan merkt dat je met een klein gegeven toch wel weer iets universeels aanraakt.
Twee opties: een leestip of een schrijftip, wat is het mooiste dat je in de afgelopen maanden las, of geef ons een schrijftip die jouw eigen schrijfproces verder helpt.
Dan kies ik toch voor een schrijftip, namelijk: geloof in het idee. Als je goed genoeg naar het verhaal luistert, gaat het je vertellen wat er wel en niet bij hoort. Daar moet je ontvankelijk voor zijn. En het is belangrijk om los te laten dat je het helemaal aan het bedenken bent. Dat je alles kan bedenken wat je wil, is denk ik een illusie. Het idee dicteert. Misschien vind ik het daarom ook steeds zo vervreemdend als mij als auteur gevraagd wordt om het werk te verklaren, uit te leggen, toe te lichten. Dat is niet mijn taak, mijn taak is om het idee zo goed mogelijk tot zijn recht te laten komen. We leven in een tijd waarin de kunstenaar als een soort alleswetende schepper wordt benaderd, die daarom overal verantwoording over af moet leggen, alles moet kunnen verklaren. Maar zo werkt mijn proces niet: ik volg het idee. Daar kom ik aan te pas, maar ik ben geen alleswetende schepper. De tip is dus: luister naar het idee, en ga niet mee in het frame dat je als auteur de ultieme waarheid in pacht hebt.